İç giyimde yapay zekâ hangi markaları söylüyor, listede yerli payı ne kadar?

Yapay zekâ asistanlarına iç giyim, çorap ve plaj giyimi sorulduğunda en sık dönen isim Penti. Herm.io’nun bu kategoriye ayırdığı ölçümde Penti, yanıtların yüzde 41’inde anıldı; Ayyıldız ikinci sırada onu izledi. Üst basamak kadar okunmaya değer ikinci bir sonuç daha var: soru markanın nereli olduğunu belirtmediğinde bahsedilmelerin yüzde 59’u Türk, yüzde 41’i yabancı markalara gitti.

Ölçüm 5 yapay zekâ asistanından toplanan 1.117 yanıta dayanıyor ve 189 markayı izliyor. Herm.io, alışverişçilerin satın alma geçmişini tek bir profilde topladığı ve takip ettikleri markalardan ödül aldığı bir sadakat platformu; yan kolunda sektör sektör yapay zekâ görünürlük ölçümleri yayımlıyor.

Yüzde 41 neyi söyler, neyi söylemez

Yüzde 41, on yanıttan yaklaşık dördünde Penti’nin adının geçtiği anlamına geliyor. Aynı sayı ters yönden de okunabilir: yanıtların çoğunluğunda Penti hiç geçmiyor. Asistanlar bu kategoride tek bir isme kilitlenmiş değil, birkaç markanın paylaştığı dar bir raf sunuyor.

Sık anılmak daha kaliteli olmak anlamına gelmiyor. Ölçüm, asistanların hangi isimleri söylediğini sayıyor; kumaşı, dikişi, beden uyumunu veya fiyat performansını değerlendirmiyor. Görünürlük ile kalite iki ayrı şey ve rapor bu ayrımı korumak üzere kurulmuş.

İzlenen marka sayısının 189 olmasına karşın cevaplarda gerçekten yer tutan isim sayısının çok daha az olması da tabloyu anlamlandırıyor. Asistan kategorinin tamamını değil, cevabına sığdırdığı kısa listeyi veriyor. Bu listenin dışında kalmak markanın yokluğu değil, o soru kalıbında görünmemesi demek.

Soruda menşe belirtilmeyince liste ne kadar değişiyor

Menşe belirtilmeyen sorular, kullanıcının yalnızca kategoriyi sorduğu, markanın nereli olduğuna dair hiçbir kısıt koymadığı sorular. İç giyim, çorap ve plaj giyiminde bu tip sorularda bahsedilmelerin yüzde 59’u Türk markalarına, yüzde 41’i yabancı markalara gitti.

Buradaki yüzde 41 ile Penti’nin yüzde 41’i aynı şeyi ölçmüyor, benzerlik tesadüf. Penti’nin oranı tek bir markanın kaç yanıtta göründüğünü anlatıyor. Yerli yabancı dağılımı ise tek tek markaları değil, toplam bahsedilmelerin nereye gittiğini gösteriyor. Biri bir markanın görünürlüğü, diğeri rafın bileşimi.

Bu oran kategorinin nasıl bir rekabetin içinde olduğunu gösteriyor. Kullanıcı soruyu hiçbir kısıt koymadan sorduğunda bile yerli isimler cevabın yarısından fazlasını tutuyor, ama yabancı markalar da rafın neredeyse yarısında duruyor. Hangi markanın hangi asistanda öne çıktığı dahil marka marka döküm, yapay zekada en çok önerilen iç giyim markaları ölçümünde yayımlandı.

İkinci sıradaki Ayyıldız’ın varlığı da bu dengenin bir parçası. Cevapların üst basamağı tek bir markanın etrafında toplanmıyor, birden fazla yerli isim orada birlikte görünüyor. Sorunun kurulma biçimi de sonucu etkileyen bir değişken; menşe kısıtı eklenmiş bir soruyla kısıtsız bir soru aynı dağılımı vermiyor.

Türk markası arayan bir okur için pratik sonuç şu: bu kategoride hiçbir kısıt koymadan sorulan bir soru bile bahsedilmelerin yarısından fazlasını yerli markalara ayırıyor. Yine de kalan kısım küçük değil, o yüzden çıkan liste kendiliğinden yerli bir liste sayılmaz.

Aynı soru tipi başka kategorilerde ne veriyor

Yüzde 59 ile yüzde 41’lik bu dağılım, Herm.io’nun yayımladığı sektör ölçümleri içindeki en dengeli sonuç. Diğer kategorilerde menşe kısıtı olmayan sorular çok daha keskin tablolar üretti.

Tablodaki satırlar aynı teraziye konmuş ölçümler değil. Her rapor kendi soru setiyle, kendi marka evreniyle ve kendi dönemiyle çalıştı. Bu yüzden sayılar birbirinin yerine geçen tek bir sıralama değil, kategoriler arasındaki yön farkını gösteren bir karşılaştırma olarak okunmalı.

Yön şu: giyim ve mobilya tarafında yerli isimler kısıt kalksa bile ağırlığını koruyor, anne bebek ürünleri ile küçük ev aletlerinde ise terazi yabancı markalara kayıyor. İç giyim bu iki grubun tam ortasında duruyor. Kategori ne yalnızca yerli isimlerden oluşan bir raf, ne de yabancı markaların baskın olduğu bir alan.

Bu ölçümün cevaplamadığı taraf

Sayılar hangi ismin ne sıklıkta söylendiğini veriyor, neden söylendiğini vermiyor. Bir markanın sık anılmasının arkasında geniş mağaza ağı, uzun geçmiş, adının kategoriyle özdeşleşmesi veya internette hakkında çok fazla metin bulunması olabilir. Bunların hangisinin ne kadar rol oynadığı bu ölçümden çıkarılamaz.

Sonuç alışveriş kararının yerine de geçmiyor. Asistanın verdiği isimler bir başlangıç listesi; beden tablosu, kumaş bilgisi, iade koşulu ve güncel fiyat markanın kendi sayfasından doğrulanacak bilgiler olarak kalıyor.

Bir de zaman boyutu var. Ölçüm belirli bir soru setiyle alınmış bir fotoğraf ve asistanların cevapları modeller güncellendikçe değişebiliyor. Bu yüzden tek bir denemede aldığınız cevapla yüzlerce yanıt üzerinden çıkan tablo aynı ağırlıkta değil. Tek deneme merak giderir, ölçüm eğilim gösterir.