EPDK, lisanssız elektrik üretiminde aylık mahsuplaşmayı saatlik sisteme çevirdi. Yeni düzenleme, tüketicilerin enerji yönetimini ve gelir yapısını doğrudan etkileyecek.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), lisanssız elektrik üretimindeki “aylık mahsuplaşma” sistemini “saatlik mahsuplaşma” modeline dönüştürdü. Kurulun bugün aldığı kararla, tüketicilerin kendi elektrik ihtiyaçlarını daha verimli karşılaması hedefleniyor. Yarından itibaren yürürlüğe girecek yeni düzenleme, enerji piyasasında önemli bir dönüşümü işaret ediyor. Tüketiciler, bir önceki yılki tüketimlerinin en fazla iki katı kadar üretim yapabilecek.
Yeni sistemde tüketiciler, önceki yılki tüketimlerinin iki katına kadar ürettikleri elektriğin kullanmadıkları bölümünü satarak gelir elde edebilecek. Bu belirlenen sınırın üzerindeki üretim miktarları ise sisteme aktarılacak. Fazla üretimler, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) aracılığıyla tüm tüketicilere fayda sağlayacak.
Tüketici, elektrik ürettiği saatlerde kendi abone grubunun tarifesi üzerinden elektriği sisteme satacak. Elektrik tükettiği saatlerde ise tedarikçisiyle yaptığı ikili anlaşma fiyatı üzerinden alım yapacak. Bu ayrım, üretim ve tüketimin farklı zamanlarda gerçekleşmesi halinde gelir ve harcama kalemlerinin netleşmesini sağlayacak.
Önceki aylık mahsuplaşma modelinde ise tüketici, üretiminin tüketimi karşılayan kısmını kullanırdı. Kalan üretim için, bir önceki yılki toplam tüketim miktarını aşmayacak şekilde gelir elde etme imkanına sahipti.
EPDK’nın yaptığı örnek hesaplamalar, saatlik ve aylık mahsuplaşma arasındaki farkı somutlaştırıyor. Geçen yıl 1000 kilovatsaat tüketen ve 2000 kilovatsaat üretim yapan bir abone ele alındı. Aylık mahsuplaşma sisteminde, abone her ay üretim ve tüketim farkı üzerinden gelir elde ederdi. Örneğin, bir ayda 250 kilovatsaat üretim ve 100 kilovatsaat tüketim olduğunda, 150 kilovatsaatlik fark için ödeme alınırdı. Yıl sonunda ise toplamda en fazla 1000 kilovatsaatlik üretim için gelir sağlanırdı.
Saatlik mahsuplaşmada ise üretim ve tüketimin aynı zaman dilimlerinde gerçekleşip gerçekleşmediği önem taşıyor. Aynı senaryoda, 40 kilovatsaatlik üretim tüketimle eşleşirken, 210 kilovatsaat farklı saatlerde sisteme veriliyor. Ayrıca, 60 kilovatsaatlik tüketim üretimin olmadığı zamanlarda gerçekleşiyor. Bu durumda tüketici, 210 kilovatsaatlik üretimi için gelir elde ederken, 60 kilovatsaatlik tüketim için ödeme yapıyor. Yıl genelinde tüketici 1450 kilovatsaatlik üretimden gelir sağlarken, 450 kilovatsaatlik tüketim için ödeme gerçekleştiriyor.
Bu senaryoda yaklaşık 1000 kilovatsaatlik denge korunurken, tüketicinin nihai geliri elektriği hangi fiyatlardan aldığına göre belirleniyor. Hem aylık hem de saatlik mahsuplaşmada, toplam üretimin 2000 kilovatsaat üzerindeki kısmı bedelsiz sayılıyor. Yeni sistemde bedelsiz üretime düşen miktar artış göstermeyecek. Tüketicilerin tedarikçileriyle yapacakları ikili anlaşmaların koşulları, gelir yapılarını doğrudan etkileyecek.
İkili anlaşma fiyatını, kendi abone grubuna uygulanan düzenlenmiş tarifenin altında belirleyen tüketiciler, saatlik mahsuplaşma ile ek gelir sağlayabilecek. Farklı fiyat seviyelerindeki anlaşmalar, tüketicilerin gelir yapısının çeşitlenmesine katkıda bulunacak.
Gerçek tüketim verileriyle yapılan analizler, aylık mahsuplaşmada 3 milyon 314 bin 497 lira gelir elde eden bir sanayi tesisinin saatlik mahsuplaşmada 3 milyon 252 bin 375 lira gelir sağlayabileceğini gösteriyor. Bu gelir farkı, tüketicinin tedarikçisiyle yaptığı ikili anlaşma fiyatına göre değişiklik gösteriyor. Uzmanlar, ikili anlaşma fiyatının etkin yönetimiyle bu farkın avantaja çevrilebileceğini belirtiyor.
Düzenleme, özellikle Piyasa Takas Fiyatı’nın (PTF) yüksek olduğu zamanlarda tüketim bedellerinin daha verimli yönetilmesini amaçlıyor. Aylık mahsuplaşma, fiyat değişimlerini sistem içinde dengelerken, saatlik model yüksek fiyatlı saatlerde tüketiciye avantajlı yönetim imkanı sunuyor. Bu yeni kurgu, tedarik piyasasının gelişimine katkıda bulunacak ve enerji yönetimini doğru yapan abonelerin finansal verimliliklerini yükseltecek. Sektörde şeffaflığı ve aktif piyasa katılımını hedefleyen bu dönüşüm, yarın itibarıyla hayata geçiyor.
Yorum Yap