Kitaplık raflarının ortadan aşağı doğru sarkmasına sehim denir ve sebebi çoğu zaman sanıldığı gibi kitapların ağırlığı değildir. Asıl sebep iki destek arasındaki açıklıktır. Aynı kalınlıktaki bir raf 60 santimlik açıklıkta yıllarca düz kalırken, 100 santimlik açıklıkta birkaç ayda gözle görülür biçimde bel verir. Bu yüzden kitaplık seçiminde ilk bakılacak şey rafın kalınlığı değil, rafın kaç…
Kitaplık raflarının ortadan aşağı doğru sarkmasına sehim denir ve sebebi çoğu zaman sanıldığı gibi kitapların ağırlığı değildir. Asıl sebep iki destek arasındaki açıklıktır. Aynı kalınlıktaki bir raf 60 santimlik açıklıkta yıllarca düz kalırken, 100 santimlik açıklıkta birkaç ayda gözle görülür biçimde bel verir.
Bu yüzden kitaplık seçiminde ilk bakılacak şey rafın kalınlığı değil, rafın kaç santimde bir desteklendiğidir. Yaygın 18 milimetre kalınlığındaki panel raflarda destekler arası 70 ila 80 santimi geçtiğinde sarkma riski belirgin biçimde artar. Uzun bir duvarı kitaplıkla kaplamak gerekiyorsa doğru çözüm tek bir uzun raf değil, arada dikey bölme bulunan modüler bir düzendir.
Bir metre uzunluğunda ve tamamen dolu bir kitap rafı, kitapların cinsine göre kabaca 20 ila 30 kilo taşır. Ciltli kitaplar ve büyük boy sanat kitapları bu aralığın üst sınırına yaklaşır. Rakam küçük görünür fakat aynı yükün geniş bir açıklığın tam ortasına binmesi sarkmayı hızlandırır.
Ağırlığı doğru dağıtmanın pratik kuralı basittir. Ağır ve büyük boy kitaplar alt raflara, sık okunan normal boy kitaplar göz hizasına, hafif ve az kullanılan malzeme en üst raflara yerleşir. Bu düzen hem rafları rahatlatır hem de kitaplığın devrilme riskini düşürür, çünkü ağırlık merkezi aşağıda kalır.
Raf yükseklikleri sabit olan kitaplıklarda en sık yaşanan sorun, ciltli kitapların hiçbir rafa dik girmemesidir. Kitaplar yan yatırıldığında hem raf yükü artar hem de arama zorlaşır. Ölçüleri önceden bilmek bu sorunu tamamen ortadan kaldırır.
Raf yüksekliği ayarlanabilir bir kitaplık, sabit raflı olana göre bu noktada belirgin avantaj sağlar. Kitap koleksiyonu zamanla değişir ve ayarlanabilir raf, ileride yeniden ölçü aramayı gereksiz kılar.
Boyu 120 santimi geçen her kitaplık duvara sabitlenmelidir. Bu, evde küçük çocuk olup olmamasından bağımsız bir güvenlik gereğidir. Sabitleme için kitaplığın arka üst kenarına takılan L şeklindeki metal köşebent ve duvar tipine uygun dübel kullanılır. Alçıpan duvarda normal plastik dübel tutmaz, alçıpan için üretilmiş kelebek dübel gerekir.
Zemin düzgün değilse kitaplık öne doğru meyilli durur ve sabitleme yapılmadan bu meyil zamanla artar. Ayar ayaklı modellerde zemin farkı ayaklardan alınır, ayarsız modellerde ince bir kama parçası aynı işi görür.
Kitaplık bir çalışma alanının parçasıysa yerleşim mesafeye göre kurulur. Oturur durumdayken kolun rahat uzandığı mesafe yaklaşık 60 santimdir. Bu yüzden en sık kullanılan kaynaklar masanın hemen üstündeki veya yanındaki rafa, nadiren açılan kitaplar uzak raflara konur.
Masanın üstüne raf gelecekse masa yüzeyi ile rafın alt yüzü arasında en az 45 santim bırakmak gerekir. Bu boşluk hem masa lambasına hem de kitap açıkken oluşan yüksekliğe yer bırakır. Rafın masa hattından öne taşması durumunda ise ayağa kalkarken baş çarpması riski doğar, bu yüzden masa üstü rafların derinliği genelde kitaplık raflarından daha az tutulur.
İkisini tek parça halinde planlamak isteyenler için birleşik seçenekler de vardır. Masa ve raf bölümünün aynı gövdede toplandığı çalışma masası ve kitaplık modelleri, dar odalarda iki ayrı mobilyanın istediği hizalama sorununu ortadan kaldırır.
Kitaplar dik ve birbirine yaslanmış durduğunda kapak eğilmesi olmaz. Raf yarım kaldığında kitap desteği kullanmak, kitapların yana devrilip ciltlerinin zorlanmasını engeller. Doğrudan güneş alan bir duvar kağıdı soldurur, kaloriferin tam üstü ise ciltleri kurutup çatlatır. Kitaplık için en güvenli hat, gün boyu doğrudan güneş almayan ve nem kaynağından uzak duran iç duvardır.
Yorum Yap