USD48,85EUR55,53ALTIN6.714,66Istanbul19° Az bulutlu5:24ÖĞLE'YEKALAN SÜRE
Körfez ülkeleri, ABD-İsrail-İran geriliminin ardından ekonomik yavaşlamayla karşı karşıya. Uzmanlar, uluslararası yatırımların azaldığını belirtiyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle devam eden çatışmalar, Körfez ülkelerinin yatırım ortamını ciddi biçimde olumsuz etkiledi. KÖİ Araştırma Merkezi Başkanı Eyüp Vural Aydın, bölgede enerji üretimi, ticaret yolları, lojistik, finans ve turizm gibi birçok sektörde ekonomik yavaşlama yaşandığını bildirdi. Savaşın üç haftalık süreci, bölge ekonomilerinde oluşan tahribatı net bir şekilde ortaya koydu.
Aydın, 28 Şubat’ta başlayan krizin bölge ülkelerindeki yatırımlara ve projelere muhtemel yansımalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yaşanan saldırıların hemen her alanı olumsuz etkilediğini vurgulayan Aydın, bu durumun bölgenin genel ekonomik görüntüsünü, özellikle de büyük yatırımları etkileyeceğini ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Umman, Kuveyt, Bahreyn ve Katar gibi Körfez ülkeleri, son yıllarda ekonomilerini petrole bağımlı halden kurtarmak için önemli projeler ve vizyon çalışmaları başlatmıştı. Bu vizyon projelerinin temelinde petrol dışı ekonominin geliştirilmesi ve uluslararası yatırımcılara açılma hedefi bulunuyordu. Aydın, savaşın petrol fiyatlarını artırarak bu ülkelere gelir sağlasa da, petrol dışı ekonomilerin ve yatırım ortamının ciddi yara almasına neden olduğunu belirtti. Yaklaşık yirmi yıldır hedeflenen ekonomik büyüme yerine tam tersi bir durumla karşı karşıya kalındığını ekledi.
Eyüp Vural Aydın, uluslararası yatırımcıların güvenli limanları ve uzun vadeli stratejik planları tercih ettiğini hatırlattı. Önümüzdeki dönemde sigorta fonları, emeklilik fonları ve devletlerin varlık fonları gibi uluslararası yatırımların Körfez ülkelerine ilgisinin azalacağını öngördü. Özellikle uluslararası sermayeye dayalı büyüme politikası izleyen BAE gibi ülkelerin bu durumdan ciddi şekilde etkilenebileceğini vurguladı. İran’daki savaşın belirsiz sonuçları, bölgedeki yatırımlar üzerinde önemli bir ekonomik baskı oluşturuyor.
Son yıllarda Dubai ve Suudi Arabistan’da artan çağrı merkezi ve yapay zeka yatırımlarının savaşın ilk anlarında hedef alındığını belirten Aydın, bu tür merkezlerin bölgeye gelmesinin artık kolay olmayacağını dile getirdi. Amazon’un bulut bilişim şirketi Amazon Web Services’in (AWS) Suudi Arabistan’da kurmayı planladığı 5 milyar dolarlık yapay zeka bölgesi anlaşmasında kısa vadede bir ilerleme beklenmiyor.
Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 projesinin de yurt dışı sermayeye bağlı olduğunu işaret eden Aydın, bu projelerde gecikmeler yaşanacağını ifade etti. Petrol fiyatlarının ve iş gücü maliyetlerinin artması bütçe aşımlarına yol açacak, lojistik problemleri ve fiyat artışları ise inşaat sürelerini uzatacak. Aydın, önümüzdeki dönemde özellikle altyapı yatırımlarında bölgedeki projelerde ciddi sorunlarla karşılaşılacağını öngördüğünü kaydetti.
Belirsizlik ortamının uluslararası sermayenin yatırım kararlarını etkileyeceğinin altını çizen Eyüp Vural Aydın, gelişmiş ülkelerin sermayelerinin kendi ülkelerine daha yakın ve belirgin pazarlara kayacağını belirtti. Petrol dışı ekonomiye yönelik yatırımların bölgedeki ülkeler için azalacağını, bunun başında finans ve turizm sektörlerinin geldiğini söyledi. Önümüzdeki dönemde yatırımlar, bombalanan enerji tesislerinin yenilenmesi ve daha korunaklı hale gelmesi ile savunma harcamalarına odaklanacak. Bölgenin savunma anlamında ne kadar kırılgan olduğu bu süreçte ortaya çıktı. Aydın, bombalanma nedeniyle tahrip edilen altyapılara da yatırım ihtiyacı olacağını ekledi.
Yorum Yap